Hipokondriyazis (Hastalık Hastalığı) Nedir?
Hipokondriyazis, halk arasındaki adıyla hastalık hastalığı, bireyin bedenindeki sıradan fiziksel değişimleri veya en ufak duyumları, çok ciddi ve ölümcül bir hastalığın belirtisi olarak yorumlayıp yoğun bir kaygı yaşamasıdır. Yapılan tüm tıbbi testlerin temiz çıkmasına ve doktorların hiçbir sorun olmadığını söylemesine rağmen kişi bir türlü ikna olmaz ve hasta olduğuna dair sarsılmaz bir korku taşır. Bu durum, sıradan ve anlık bir endişeden ziyade, bireyin tüm zihinsel enerjisini tüketen ve günlük yaşam işlevlerini tamamen durma noktasına getiren klinik bir psikolojik bozukluktur.
Sağlık Kaygısının Temel Belirtileri Nelerdir?
Bedenini sürekli olarak kontrol etme (nabız sayma, ciltte leke arama), en küçük bir ağrıyı kötü huylu bir tümörle ilişkilendirme ve internette saatlerce hastalık belirtileri araştırma (siberkondri) en sık görülen davranışlardır. Birey, çevresindekilere sürekli sağlığıyla ilgili sorular sorarak onay ve güvence arama ihtiyacı hisseder. Bir doktordan aldığı “sağlıklısın” yanıtı onu sadece kısa bir süreliğine rahatlatır; çok geçmeden yeni bir hastalık şüphesiyle doktor doktor gezerek bitmek bilmeyen, yorucu bir tıbbi arayış içine girer.
Hastalık Hastalığı Yaşam Kalitesini Nasıl Etkiler?
Sürekli bir ölüm veya ağır hastalık korkusuyla yaşamak, bireyin sinir sistemini alarm durumunda tutarak kronik stres ve anksiyete yaratır. Zihni bedeniyle aşırı meşgul olduğu için kişi işine, ailesine veya eğitimine odaklanamaz, temel sorumluluklarını aksatmaya başlar. Çevresindeki insanlar zamanla bu bitmeyen şikayetlerden ve hastane ziyaretlerinden yorulur, bu da bireyin sosyal ilişkilerinin ciddi şekilde zedelenmesine yol açar. Aynı zamanda “mikrop kaparım” veya “kriz geçiririm” korkusuyla evden çıkmamak gibi kaçınma davranışları, kişiyi tam bir izolasyona sürükler.
Sağlık Anksiyetesinde Psikoterapi Süreci
Hastalık hastalığı, fiziksel değil psikolojik bir sorun olduğu için tıbbi tahlillerle değil, mutlaka psikoterapi ile çözülmesi gereken bir durumdur. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), sağlık kaygısının tedavisinde en yüksek başarı oranına sahip yaklaşımdır. Klinik psikolog eşliğinde yürütülen seanslarda, danışanın bedenindeki duyumları felaketleştirme eğilimi kırılır. Kişinin internette hastalık araştırması yapmak ve sürekli hastaneye gitmek gibi zorlantılı (kompulsif) davranışları kademeli olarak durdurulur. Birey, zihninin ona oynadığı bu oyunları fark ederek, bedeniyle savaşmayı bırakıp huzurlu bir yaşama adım atar.